Kiến thức

Chế độ ăn uống trong yoga

( 21-04-2017 - 05:53 PM ) - Lượt xem: 1650

Thức ăn chúng ta dùng, nó phát triển tận cùng thành mỗi một tế bào trong cơ thể, không những ảnh hưởng đến sức khỏe thân xác mà còn ảnh hưởng cách thức suy nghĩ của chúng ta nữa. Vì thế, chế độ ăn uống của yoga là sự bổ sung hoàn hảo cho các bài tập yoga. Ăn uống thích hợp không chỉ giúp bạn khoẻ hơn mà còn giúp bạn cảm thấy nhẹ nhàng và trong sạch hơn. Chế độ ăn uống của yoga giúp bạn kiểm soát trọng lượng, giảm bớt trọng lượng thừa và duy trì cơ thể lành mạnh bởi nó loại bỏ những thứ vụn vặt khỏi chế độ ăn uống và chỉ giữ lại những gì là cần thiết. Sau đây, Sen Việt xin gửi đến mọi người những thông tin bổ ích về việc ăn uống thực dưỡng nhằm mang lại sức khỏe tốt cho mọi người

Thực Dưỡng là cách ăn uống phù hợp với quy luật của tự nhiên, tức là sử dụng các nguyên liệu hữu cơ, ít hoặc không qua chế biến công nghiệp, theo mùa và có sẵn tại địa phương. Ngoài ra còn 1 số thực phẩm mang tính “bản sắc” của thực dưỡng là tính chất Âm – Dương, chi phối mọi sự vật trên đời này. Và tâm trạng của mình trong lúc ăn sẽ góp phần không ít trong việc hấp thụ nguồn dinh dưỡng từ những thực phẩm này.

  1. Lựa chọn thực phẩm: Để việc hiệu quả hơn trong ăn uống, mọi người nên quan tâm đến thực phẩm sạch, các nguyên liệu được trồng từ hữu cơ, tránh việc dùng các thực phẩm công nghiệp. Các thực phẩm không rõ nguồn gốc.

  2. Bản sắc Âm/Dương trong thực dưỡng: Âm và Dương có tính tương đối, không cái nào xấu/ tốt hoàn toàn. Điều quan trọng là Cân Bằng.

  • Thế nào là thực phẩm Âm/Dương: Có 4yếu tố để xác định xem một thực phẩm là âm hay dương

+  Cách thức thực phẩm phát triển (bao gồm cả tốc độ và hướng).

+ Thực phẩm lớn lên ở đâu (ở vùng khí hậu phía Bắc hay miền Nam).

+ Hàm lượng Kali và Natri trong nó

+ Tác động của thực phẩm trên cơ thể

Để nắm được rõ thực phẩm Âm hay Dương thì phải xem tác động của nó trên cơ thể là quan trọng nhất.

  • Âm có xu hướng trương nở, lạnh lẽo, nhiều nước và mềm.
    Vd: Khi uống rượu, bị xỉn, đầu óc tưng tưng, cảm giác muốn “thăng hoa” (expansive). Trẻ con uống sữa rất mau lớn (có thể làm người lớn bị tiêu chảy). Vì 2 đặc tính nổi trội này, ta có thể xem Rượu và Sữa là 2 thực phẩm Âm.

  • Dương có xu hướng co rút, ấm nóng, khô và cứng
    Vd: Khi ăn thịt xu hướng người ta sẽ nóng tính hơn, gây táo bón, tắc nghẽn mạch máu. Vì đặc tính này ta có thể xem Thịt là Dương

 


 

Nói chung thức ăn động vật mang tính Dương và tạo ảnh hưởng co rút trong khi các thức ăn thực vật mang tính Âm và tạo ảnh hưởng trương nở, các nhân tố áp suất, lửa và thời gian chế biến cũng có ảnh hưởng lớn đến đặc tính này của thực phẩm.

Các loại thực vật dương là loại có kích thước nhỏ có xu hướng mọc sâu xuống dưới đất, chúng khô và cứng ngắn chắc, chúng thường được trồng ở các vùng lạnh. Chúng ta cũng có thể phân loại thực vật theo mầu sắc. Các màu tím xanh và trắng trên rau quả thiên về Âm. Các thực vật vàng nâu và đỏ thiên về Dương.

Từ đó chúng ta cần phải thường xuyên duy trì tỉ lệ âm dương cân bằng khi chúng ta chế biến xào nấu và pha trộn chúng thâm nhập vào nhau. Ví dụ nếu ta nấu thức ăn gần thịt, trứng và các thức ăn động vật mang tính dương cao yêu cầu chúng ta phải gia giảm một lượng tương đối các thức ăn âm như hoa quả, đường, rau, rượu vang để thiết lập sự cân bằng. Dù sao thì cũng rất khó để cân bằng những bữa ăn nhiều thức ăn như vậy và hậu quả là dễ gây nên đau ốm. Đau ốm bệnh tật không có gì khác ngoài mất cân bằng do một vài nhân tố nào đó. Như vậy ăn đơn giản là tốt nhất.

 

  • Làm thế nào có bữa ăn cân bằng Âm dương

+ Bữa ăn không cân bằng cũng có nghĩa tương tự như tác động tiêu cực đến sức khỏe. Đảm bảo sức khỏe cho gia đình và nhiệm vụ thiêng liêng của người nấu ăn (cho dù là đàn ông hay đàn bà, nhiều tuổi hay ít tuổi).  Khi nấu ăn và lập kế hoạch cho bữa ăn, có 4 phương pháp cơ bản trong việc kết hợp các yếu tố âm và dương cho thực phẩm và cách chế biến để tạo ra sự hài hòa cho các món ăn và bữa ăn.

Có 4 cách cân bằng âm dương

 

  1. Thực phẩm cân bằng thực phẩm:

Bạn sử dụng các thực phẩm âm và thực phẩm dương để cân bằng lẫn nhau. Tránh việc có nhiều món âm hay nhiều món dương mà không có sự cân bằng thích đáng, như là thịt với chỉ các món âm. Một vài ví dụ về thực phẩm cân bằng thực phẩm là cốc loại (dương nhiều) và rau củ (âm nhiều),  Cá (dương nhiều) dọn cùng với chanh (âm nhiều); và rong biển (âm nhiều) được nấu với tương đậu nành (dương nhiều).

  1. Cách  chế biến cân bằng với cách chế biến

Bạn có thể cân bằng bằng cách khác là sử dụng các cách chế biến âm và các cách chế biến dương. Tránh các bữa ăn mà thức ăn được chế biến theo cùng một cách như là thịt với tất cả các món nướng. Hãy sử dụng ít nhất 2 cách chế biến như các thức ăn nấu áp suất với các thức ăn chiên xào, hay thức ăn nướng với thức ăn tươi.

  1. Cách  chế biến cân bằng với thực phẩm

Cách thức đơn giản như sau, bạn sử dụng cách chế biến âm cho các loại thực phẩm dương, và cách chế biến dương cho các thực phẩm âm. Các phương pháp cân bằng này đặc biệt hữu ích khi chế biến cách thực phẩm có tính chất dương hay âm mạnh mẽ như là trái cây, cá, hay rau củ trong các họ cà. Một vài ví dụ là trái cây nướng (thức ăn âm với cách chế biến dương); cá hấp (thức ăn dương với cách chế biến âm); nước xốt  cà chua nấu với phương pháp không dùng nước trong một thời gian dài (thức ăn âm với phương pháp chế biến dương) hay khoai tây nướng (thức ăn âm với cách chế biến dương)

  1. Sự cân bằng theo 4 cách

Hầu hết các cách nấu nướng đều rơi vào trong loại này vì phương pháp này kết hợp cả 3 phương pháp cân bằng kia. Nó bao gồm việc chế biến một bữa ăn đầy đủ với các món ăn đã cân bằng. Ví dụ, cơm nấu áp suất (cả hai đều nhiều dương) với rau trộn tươi (cả 2 đều âm) hay lúa kiều mạch nấu chín (dương – âm) với cải bắp xào (âm – dương)

  1. Các cách cân bằng khác

Trong khi điều quan trọng là biết cách cân bằng âm dương của thực phẩm và của cách chế biến thì có thể có các yếu tố khác để cân bằng. Đôi khi có một tình trạng sức khỏe đặc biệt cần đến sự cân bằng thực phẩm và cách chế biến nhiều âm hay nhiều dương. Ngoài ra, điều quan trọng là nhận thức được rằng thực phẩm ảnh hưởng đến tính a xít và tính kiềm trong cơ thể. Sau đây là bản sao kê rất hữu dụng cho bữa ăn của bạn:

 

Các thực phẩm âm tạo axit

Chất làm ngọt từ cốc loại

Dầu

Hạt quả

Các loại dầu

Một vài loại hạt

Các thực phẩm âm tạo kiềm

Các loại nước uống

Trái cây

Rong biển các loại

Các loại hạt giống

Hầu hết các loại rau củ

Các thực phẩm dương tạo a xít

Hầu hết các loại cốc loại

Các thực phẩm dương tạo kiềm

Một số loại củ

Một số rong biển

Sản phẩm đậu nành muốn (miso (bột cốc loại lên men), tương đậu nành) Muối biển

Trong quá trình nấu nướng và ăn uống theo phương pháp thực dưỡng bạn sẽ dần dần rút ra được kết luận món ăn nào, chế biến cách nào thì nhiều âm hơn hay nhiều dương hơn. Những gì chúng tôi nêu trong mục âm dương trong nấu nướng và âm dương trong thực phẩm chỉ để giới thiệu phần cơ bản. Việc ước lượng âm dương cho  một thực đơn cụ thể  cần phải thực hành để đánh giá.

Hãy thực hành trong tuần này, mỗi khi bạn nấu ăn bạn sẽ thực hiện theo 3 bước:

Tính âm dương của thực phẩm trong bữa ăn

Tính âm dương của Cách chế biến

Lựa chọn cách thức cân bằng cho bữa ăn như  thế nào.

 

 

  1. Tâm trí khi ăn uống:

- Luôn luôn biết quí trọng thức ăn. Bắt đầu mỗi bữa sáng bằng cách gửi lời cảm ơn đến chúng.
- Duy trì thái độ bình an trong suốt bữa ăn, quan sát tĩnh lặng khi bạn ở một mình. Khi ăn với gia đình và bạn bè cố gắng không tranh cãi hay bàn bạc những điều không thoải mái. Cuộc trò chuyện vui vẻ, thân mật có thể tạo nên bẩu không khí cân bằng và yêu thương, kích thích tiêu hóa thức ăn nhằm hấp thụ tối đa chất dinh dưỡng.
- Không ăn khi bạn đang tức giận, nổi cáu. Hãy nghỉ ngơi một chút cho đến khi tâm trí điềm tĩnh trở lại và sau đó mới ăn. Chất độc tiết ra từ các tuyến và thâm nhập vào dòng máu khi bạn tức giận hay buồn chán.

- Không ăn thức ăn quá nóng hay quá lạnh, điều này sẽ gây tổn hại cho dạ dày và dẫn đến tiêu hóa kém.
- Không ép mình phải ăn bất cứ thứ gì mình không thích nhưng cũng đừng ăn duy nhất những thứ mà mình thích nhất.
- Tránh những loại thức ăn trộn lẫn với nhau. Chúng làm cho việc tiêu hóa trở nên khó khăn. Ăn uống đơn giản là tốt nhất.
- Ăn ít nhất một món sống ( chưa qua chế biến) mỗi bữa ăn để giữ cho máu có tính kiềm.
- Cố gắng nhịn uống trong bữa ăn, nếu không nước sẽ làm loãng dịch tiêu hóa, gây khó tiêu và gây ra chứng bệnh khác về dạ dày.
- Giữ cho miệng ngọt và sạch , đó là người gác cổng cho hệ tiêu hóa.
- Ăn chậm và thưởng thức hương vị của món ăn. Nhai kỹ, nhớ rằng sự tiêu hóa bắt đầu từ miệng. Thức ăn khoái khẩu và nhai kỹ giúp kích thích tiết nước bọt và các dịch tiêu hóa khác.
- Ăn vừa phải, có chừng mực. Bí quyết để trở nên khỏa mạnh và hạnh phúc lầ luôn luôn cảm thấy đói một chút. Đừng cố mà nhồi nhét vào bao tử. Ăn quá nhiều gây cản trở tiêu hóa và phát triển, các cơ quan phải làm việc qua sức căng thẳng và có thể bị tổn thương dẫn đến bệnh tật.
- Những người háu ăn và thích hưởng lạc không bao giờ có thể đạt được thành công trong yoga. Bất cứ ai biết điều hòa lại việc ăn uống của mình đều có thể trở thành yogi. Để cho ½ dạ dày đầy thức ăn, ¼ nước và giữ cho ¼ còn lại là chỗ cho không khí.
- Cố gắng ăn càng ít thức ăn chế biến sẵn càng có thể.
- Ăn vào giờ cố định, cố gắng kiềm chế lại việc ăn giữa bữa. Nếu bạn không cảm thấy đói vào giờ ăn, hãy nhịn ăn cho bữa kế tiếp. Chỉ ăn khi nào cảm thấy thật sự đói. Thận trọng với cơn khát giả tạo. Chừng nào bụng có tiếng kêu thì mới ăn.
- Thức ăn tốt nhất khi được nấu vừa, không quá chín. Nấu quá chín làm mất đi giá trị dinh dưỡng và hương vị.
- Cố gắng đừng ăn quá thịnh soạn vào buổi tối. Vào thời gian này, đừng ăn cơm hay đậu vì chúng khiến khó tiêu và bạn sẽ khó thức để thức dậy vào buổi sáng. Nếu bạn quá đói, hãy ăn nhẹ, có thể là một ít trái cây.
- Ăn để sống, chứ đừng sống để mà ăn. Bạn cần thức ăn để duy trì nhiệt độ cơ thể, sản sinh ra tế bào và sửa chữa những hao mòn, hư tổn. Hãy đơn giản trong thói quen ăn uống. Người thực hành thiền định thường xuyên cần rất ít thức ăn.
- Dùng một ít chanh và mật ong vào buổi sáng cho sức khỏe và năng lượng và thanh lọc máu.
- Không thực hiện tư thế asana ngay sau bữa ăn. Cũng không nên làm việc (trí óc/ chân tay) thật cố gắng sau bữa ăn. Vào buổi sáng, khả năng thần kinh ở mức mạnh mẽ, tràn trề sinh lực nhất, dạ dày có thể thực hiện chức năng tốt, nếu trước khi ăn, chúng ta thực hiện vài bài tập nhje nhàng như đi bộ đến bến xe buýt trong trạng thái thoải mái, sảng khoái. Sau bữa ăn tối, không nên làm việc mà chỉ nên nghỉ ngơi. Khi đó sức lực của cơ thể ở mức thấp nhất và đừng nên bắt làm việc thêm nữa.
- Hãy thử ngồi trong tư thế Vajra ( ngồi trên gót chân với đầu gối và bàn chân áp vào sàn) trong khoảng 10’ sau bữa ăn, cách này làm hỗ trợ cho tiêu hóa.
- Đừng trở thành nô lệ cho thức ăn và đồ uống. Đừng quan trọng hóa chuyện ăn uống. Tiếp nhận những thức ăn đơn giản và tự nhiên. Nếu bạn suy nghĩ nhiều về thức ăn, việc này sẽ tạo ra ý thức cơ thể nhiều hơn.
- Thử nhịn ăn một ngày/ một tuần. Nhịn ăn để loại thải độc tố, đại tu bộ máy nội tạng và cho các cơ quan được nghỉ ngơi.

 

Danh mục baì viết